สวัสดีครับ หลังจากว่างเว้นไปช่วงนึง ตอนนี้ได้มีเวลากลับมาเขียน blog อีกครับ เลยถือโอกาสเขียนบทความเรื่องเร้กเก้ สกา ต่อครับ คราวนี้จะเป็นเรื่องของ part harmony แล้วครับ เป็น กีต้าร์ กับ คีย์บอร์ด

กีต้าร์และคีย์บอร์ดนั้น สำหรับการเล่นเร้กเก้ ถือว่าเป็นเครื่องที่ใช้ในการกระชากจังหวะให้หลุดจาก groove เดิม ของมัน เป็นตัวเสน่ห์อีกตัวนึงที่จะขาดไม่ได้ในเพลงแบบเร้กเก้ หรือ สกา ก็ตามครับ และการเล่นกีต้าร์ก็สำคัญในเรื่อง Accent อย่างมากครับ บางครั้งเล่นโน้ตได้ถูกต้องตาม อัตรส่วน แต่อารมณ์เพลงกลับไม่ได้ นั่นเป็นเพราะ accent ไม่ได้นั่นเอง

ว่ากันด้วยเรื่อง accent กีต้าร์กันก่อนเลยครับ การเล่นกีต้าร์นั้น ถ้าเรามองในมุมมองของคน Program ดนตรี กีต้าร์นั่นจะเล่นจังหวะ “ยก” ครับ เป็น

“1 ยก 2 ยก 3 ยก 4 ยก” หรือ “1 แอ๊ด 2 แอ๊ด 3 แอ๊ด 4 แอ๊ด”

ถูกต้องแล้วครับ กีต้าร์เป็นจังหวะยกของเพลงครับ แต่เวลาที่มือกีต้าร์เล่นเพลงเนี่ย เค้าต้องเล่นเป็นจังหวะ “ตก” ครับ เพราะมันมีผลกับการดีดสาย ถ้าคิดเป็น ยก เมื่อเรา จะต้องดีด ขึ้น ครับ ซึ่งการดีดแบบนั้นเป็นการดีดแบบดนตรีสกา ครับ แต่พอมาดีดกับเร้กเก้ ปุ๊บ sound จะขาดความแข็งแรงไปโดยทันที ดังนั้น สำหรับกีต้าร์เร้กเก้ กีต้าร์ต้องดีด “ตก” เท่านั้นครับ อ่าว แล้วอย่างนี้ ไม่ขัดกับการโปรแกรมค่าโน้ตหรือ? มีวิธีแก้ครับ

สมมุติเพลงนี้ tempo ที่ 90 มือกีต้าร์นับ double timing ขึ้นไปเป็น 180 ครับ แล้วนับ

“1 แอ๊ด 3 แอ๊ด 1 แอ๊ด 3″ แค่ แอ๊ด ในนี้ ไม่่ใช่จังหวะยก แล้วครับ เป็นจังหวะตก ที่ 2 กับ 4 แทน กล่าวคือ นี่คือการ tap 2-4 นั่นเองครับ แล้วพอเป็นจังหวะตก ก็เลยทำให้มือกีต้าร์ดีดลงไปโดยปริยาย แล้วก็จะได้ความแข็งแรงและความกระชากมาเองด้วยครับ

จากรูป มองยังไงก็เป็นจังหวะยกครับ แต่ต้องเล่นจังหวะตกครับ ขนาดอัด midi ก็ยังต้อง feeling ให้เป็นจังหวะตกครับ ฟังเสียง guitar-reggae

ฟังเมื่อรวมแบนด์แล้ว reggae-bandNokeyboard

ต่อมา พูดกันเรื่อง keyboard กันบ้าง เนื่องจาก กีต้าร์กับเพลงเร้กเก้นั้น ถูก fixed ให้เล่นจังหวะนั้นตลอด หน้าที่การใส่สีสันจึงเป็นหน้าที่คีย์บอร์ดโดยปริยายครับ ฉะนั้นมือคีย์บอร์ดเร้กเก้ สกา นั้น ต้องหมั่นร่ำเรียนศึกษาหาความรู้อย่างมากครับ เพราะเราต้องเล่นทั้ง rhythm และ harmony ไปพร้อมกัน รวมถึงเราต้อง tap ได้ทั้ง แบบ 1-3 ในกรณีที่ต้องเล่นมือซ้ายตามเบส และ 2-4 ในฐานะตัวเล่นส่วนขัด พร้อมกับกีต้าร์ ซึ่งถือเป็นเรื่องที่ยากอยู่ในระยะเริ่มแรก (ไปจนถึงระยะกลาง ผมเองตอนนี้ก็ยังสับสนใน groove ยากๆเหมือนกัน)

เสียงที่คีย์บอร์ดเล่นนั้นมีหลายเสียงมาก ตั้งแต่  steel drum, marimba, clavinet, แต่ที่นิยมสุดเพราะ blend ไปกับเพลงง่ายคือ organ ครับ ในที่นี้จะยกตัวอย่าง organ ก่อน

groove ที่จะนำมาเป็นตัวอย่างนี้เป็น groove ออแกนที่เล่น ตาม กีต้าร์ แต่ไม่เป๊ะครับ เพราะเป็นการเล่นมือซ้ายสลับกับมือขวา เสียงสำเนียงจะเป็น “อุ อว๊าก อุ  x” ครับ การเล่นสำเนียงนี้จะ tap 2-4 ครับ

ดูที่ส่วนครับ จะเห็นว่า มีการขัดกันของมือซ้าย-ขวา เหลื่อมๆกันครับ ซึ่งตรงนี้ถ้าอัดไม่ตรงแล้วมาจัดโน้ตด้วยโปรแกรมเนี่ย จะจัดยากมากครับ เพราะมันไม่ใช่ส่วนโน้ตปกติ แต่เป็นส่วนโน้ตแบบ triple ครับ เป็น 3 พยางค์ต่อ 1 จังหวะ นั่นเอง ลองฟังดูครับ keyboard

ลองฟังเต็ม band ดู reggae-fullband

และที่สำคัญยิ่งยวดครับ ถ้าคุณเล่น organ แบบ percussive คือเล่นเป็นตัว rhythm เป็นหลักเนี่ย อย่าได้ใส่ tension เป็นอันขาดครับ tension กับเพลง reggae เป็นอะไรที่ไปด้วยกันแทบไม่ได้เลยครับ ใส่ได้อย่างมากก็ add9 ก็หรูแล้วครับ บางทีใส่ 7 ไปนี่ก็ฟังแปร่งแล้วแหละครับ จะใส่ได้ก็เมื่อเราเล่นเป็น harmony background แล้วต้อง resolve กลับเข้า key center ดีๆด้วย (ศัพท์เทคนิคชักจะเยอะ)

คีย์บอร์ดเองมีเทคนิคอีกค่อนข้างเยอะครับ อธิบายในที่นี้อาจจะไม่หมด ถ้ายังมีข้อสงสัยส่งเมล์มาถามผมได้ที่ jazzupmanlife@gmail.com ครับ

เท่านี้เราก็จะได้ดนตรีเต็มวงสำหรับทำเพลงเร้กเก้แล้วครับ คราวต่อไปจะพูดถึง สกา กันบ้างครับ

สวัสดี

สวัสดีครับ พบกับผม manual อีกครั้งนะครับ ใน blog ที่แล้วได้พูดถึง จังหวะของเร้กเก้ สกาในส่วนของกลองไปแล้ว จริงๆแล้วการเรียนดนตรีสมัยนี้เป็นเรื่องที่กว้างขึ้นดีจริงๆนะ ช่างเป็นเรื่องที่ดี มาคราวนี้มาต่อในส่วนของ เบสบ้างครับ

ในการเดินเบสเร้กเก้นั้น ต้องบอกเลยว่าเป็นอะไรที่ค่อนข้างฝืนกับความรู้สึกของคนไทยอยู่บ้างครับ คนไทยเรานั้นมีการเรียนรู้ทางดนตรีชินกับจังหวะที่ลง accent ที่ 1 และ 3 สังเกตได้จากงานคอนเสิร์ตที่มีชาวต่างชาติมา อย่างเช่น jazz festival เป็นต้น พอถึงท่อนที่นักดนตรีหยุดเพื่อให้คนตบมือตาม คนไทยจะตบ 1-3 ส่วนคนชาติอื่นจะตบ 2-4 มั่วกันไปหมดครับ อันนี้ก็ไม่ได้โทษอะไร เพราะเราชินกับจังหวะ 1-3 เสียส่วนใหญ่ครับ ผมเคยเล่นดนตรีงาน party ของคนญี่ปุ่น เป็นที่น่าแปลกว่าคนญี่ปุ่นตบมือได้ถูกว่า เพลงไหนควร 1-3 เพลงไหนควร 2-4 ไม่ว่าจนเป็นวัยรุ่น หรือคนรุ่นคุณแม่ เค้าก็ตบมือถูก น่าแปลกดีครับ ก็ต้องเรียนรู้กันไป เรียนดนตรีต้องเปิดใจครับ มีแต่ได้กับได้

การเดินเบสนั้น สำคัญที่ accent อย่างมากครับ มือเบสเร้กเก้ที่ดีควร tap (ในใจที่) 2-4 ครับ แต่ถามว่า tap 1-3 ได้ไหม คำตอบคือ ได้ครับ แต่ feeling จะขาดความโยนมาก การ tap 1-3 จะใช้ได้บ้างในเพลงสกาบางเพลงครับ ชึ่งจะช่วยให้เพลงไหลลื่น ไม่หนืดเกินไป แม้แต่กับเพลง reggae เองการ tap 1-3 ก็ไม่ถึงกับผิดครับ เพียงแค่อาจจะยังไม่หนึบมากนั่นเอง

ตัวอย่างเพลงที่ tap 1-3 ของเบสและกลองที่ดีคือเพลง santeria ครับ

หรือเพลง baby I love you way ก็เช่นกันครับ 2 เพลงนี้จะเป็น reggae สมัยใหม่ๆหน่อยแล้วครับ

แต่ในที่นี้ผมจะลองยกตัวอย่างของเบสเร้กเก้แบบที่ tap 2-4 ก่อนครับ ใช้คู่กับ groove กลองอันเก่า

ดูยากนิดนึง กดฟังไฟล์เสียง Bass-and-drum-reggae

จะเห็นว่า เบสเองมีการเล่นหน่วงๆ หนืดๆ ผิดไปจากธรรมดา คือจะไม่ลงจังหวะตกเป๊ะๆ หรือ ลงแต่อาจจะไม่ลงน้ำหนักมาก หรือลงแต่อาจจะยืดโน้ตให้ดูด้วยๆ ครับ

จะเห็นว่า มีการลง เบสที่ 1 กับ 3 หรือบางทีลง 1 อย่างเดียวก็มี แต่ตัวที่ accent จริงๆกลับเป็น beat 2-4 หรือไม่ก็เป็นจังหวะยกซะมากกว่าครับ ซึ่งเทคนิคคล้ายๆกับการ accent โน้ตเพลง funk เหมือนกัน แต่โน้ตนั้นจะลง 1 กับ 3 เบื่อบ่งบอกว่าคอร์ดนั้นเป็นคอร์ดอะไรครับ เพราะถ้าไม่มีตัวอะไรลงเลยเนี่ยในจังหวะแรก กลองก็ไม่ลง เบสก็ไม่ลง บางทีอาจจะเกิดอาการเหวอของเพลงได้ครับ

กล่าวโดยสรุปคือ ไม่ว่า จะ tap 2-4 หรือ 1-3 นั้น ขึ้นอยู่กับกลองและจุดประสงค์เพลงด้วยครับ ถ้าแบบดั้งเดิมมัก tap 2-4 ครับ เพื่อดึงหนืด แต่ถ้า สมัยใหม่หน่อยอาจจะ tap 1-3 เพื่อให้เพลงไหลลื่น และมีจังหวะหนักแน่นได้บ้าง ขึ้นอยู่กับการใช้งานครับ ต้องค่อยๆศึกษา ค่อยๆเรียนรู้กันไปครับ ของพวกนี้อยู่ที่ประสบการณ์เหมือนกันครับ นักดนตรี หรือจิตกรที่เก่งๆ ส่วนนึงมากจากความรู้ แต่อีกส่วนมาจากความเคยชินของมือเช่นกันครับ

คราวหน้าต่อกันเรื่อง Guitar และเครื่อง harmony อื่นๆ  ครับ สวัสดี

สวัสดีครับ ปัจจุบันนี้กระแสดนตรี เร้กเก้ สกา ในบ้านเราค่อนข้างมาแรงอยู่เหมือนกันนะครับ ซึ่งผมเองก็ยังไม่รู้เหมือนกันว่าทำไม แต่อย่างไรก็ดี ถือเป็นนิมิตหมายอันดีสำหรับวงการดนตรีที่ได้มีสิ่งแปลกใหม่เข้ามาเป็นทางเลือกให้เราได้ฟังกันบ้างครับ

ผมเองในฐานะที่เล่นดนตรีแนว เร้กเก้ สกา มาพักใหญ่ ได้ตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับดนตรีทั้ง 2 แนวนี้ไว้เช่นกันว่าทำไมคนบ้านเราถึงเริ่มชื่นชอบ และขยายวงกว้างขี้นนะครับ เหตุผลน่าจะเป็นเพราะว่า ดนตรีสกา หรือ เร้กเก้ เนี่ย มีจังหวะคล้ายๆเพลงลูกทุ่ง หรือ เพลงหมอลำในบ้านเราครับ จังหวะการโยกตัวของกลุ่มพวกเครื่อง rhythm เนี่ยให้ความรู้สึกเหมือนกับฟังเพลงพื้นบ้านไม่มีผิดครับ แปลกก็ตรงจังหวะเครื่อง harmony อันได้แก่ กีต้าร์ หรือ เปียโน หรือเครื่องเป่าอื่นๆ นั้น กลับเล่นในทิศทางที่สวนกันครับ ซึ่งเป็นเอกลักษณ์เลยของดนตรีประเภทนี้

อ่านถึงตรงนี้อาจจะยังนึกภาพไม่ออกว่าเอ๊ะ มันสวนอะไรยังไง? ไม่เป็นไรครับ เดี่ยวผมจะค่อยๆอธิบายขยายความใน blog ครั้งต่อๆไปครับ แต่ก่อนอื่นเนี่ย มีหลายคนที่หลงรักดนตรี เร้กเก้ สกา ไปแล้วโดยไม่รู้ตัว และก็ยังไม่ทราบว่าจริงๆแล้วมันคืออะไร มาจากไหน และไม่รู้ใครเอามันเข้ามา ! (คุ้นๆเนอะ) ผมเลยนำบทความจาก วิกิพีเดีย มาให้อ่านกันก่อน

“เร้กเก้ (อังกฤษ: reggae) เป็นแนวดนตรีแอฟริกัน-แคริบเบียน ซึ่งพัฒนาขึ้นบนหมู่เกาะจาไมก้า และมีความชิดใกล้เชื่อมต่อกับลัทธิรัสตาฟาเรียน (Rastafarianism) รากดั้งเดิมของเร้กเก้สามารถค้นหาได้จากดนตรีเทรดิชั่นหรือประเพณีนิยมของแอฟริกัน-แคริบเบียนที่มีพอๆ กับดนตรีริธึ่มแอนด์บลูส์ของอเมริกัน

เร็กเก้ เป็นดนตรีที่มีลักษณะพิเศษเฉพาะที่เดียวในโลกของประเทศจาไมก้า ซึ่งอิทธิพลทางดนตรีมาจากนิวออร์ลีน ริธึ่มแอนด์บลูส์ มาจากการฟังวิทยุทรานซิสเตอร์ที่รับคลื่นสั้นจากสหรัฐอเมริกาในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2

รากเหง้าของดนตรีคนแอฟริกัน-แคริบเบียน คือเพลงโฟล์คของจาไมก้าที่เรียกว่า เมนโต (Mento) มีท่วงทำนองเพลงไปในทางแนวดนตรีคาลิปโซ เนื้อหาของบทเพลงจะพูดถึงการเรียกร้องสิทธิของตัวเองและปัญหาความยากจนต่อประเทศเจ้าอาณานิคมในหมู่เกาะอินดีสตะวันตกในทะเลแคริบเบียน

สำหรับจาไมก้าตกอยู่ภายใต้การปกครองของอังกฤษ พลเมืองตกเป็นทาสของคนผิวขาว ก็มีการพัฒนาดนตรีเมนโตนำมาผสมกับอาร์แอนด์บีทางตะวันตกเฉียงใต้ของสหรัฐอเมริกา พัฒนาเปลี่ยนแปลงจังหวะเพิ่มขึ้นจนกลายเป็นดนตรีสกา (Ska) โดยเปลี่ยนแปลงจังหวะให้เพิ่มขึ้น กีตาร์เล่นจังหวะยก และมีการเล่นลัดจังหวะ ถือว่าเป็นการแปลความหมายของดนตรีอาร์แอนด์บีอีกรูปแบบหนึ่ง และเป็นที่นิยมกันอย่างมากในช่วงต้นยุคทศวรรษที่ 60 และได้มีการพัฒนาขึ้นอีกขั้น บีทของดนตรีจึงถูกดึงให้ช้าลงใช้เปียโนและเบสที่มีอิทธิพลดนตรีร็อกเข้ามาจึงเรียกว่า ร็อกสเตดี้ (Rocksteady)

จนมาถึงปี 1968 ก็ได้มีการพัฒนาจนถึงขีดสุด ดนตรีเร็กเก้จึงถือกำเนิดขึ้น ภายใต้แนวความคิดของลัทธิรัสตาฟาเรียน ทรงผมฟั่นเชือกหรือเดรด ล็อก และอุดมคติทางการเมืองและสังคม ในการพาชาวแอฟริกัน-แคริบเบียน กลับสู่แผ่นดินในทวีปแอฟริกา

สกา (Ska) และร็อกสเตดี้ (Rocksteady) คือพื้นฐานทางแนวดนตรีผู้มาก่อนเร็กเก้ในยุคทศวรรษที่ 60 ก่อนที่ บ็อบ มาร์เลย์ จะทำให้ดนตรีเร็กเก้เป็นที่นิยมไปทั่วโลก ก็เคยบันทึกเสียงในแนวดนตรีร็อกสเตดี้ในช่วงแรกในอาชีพของเขา สไตล์ดนตรีเร็กเก้ที่ทำให้เขามีชื่อเสียงมากเรียกกันว่า รูทส์ เร็กเก้ (roots reggae) หรือ รูทส์ ร็อก เร็กเก้ (roots rock reggae) และใช้กับศิลปินอีกมากมายที่ทำงานในแบบเดียวกันอย่าง Black Uhuru, Burning Spear, Culture, Israel Vibrations, The Skatalites and Toots และ The Maytals ซึ่งสามารถส่งอิทธิพลมาถึงวง UB40 ในสหราชอาณาจักร”

—————————————————-

“ไก่” กับ “ไข่” อะไรเกิดก่อนกัน ไม่รู้ แต่ถ้า “สกา” กับ “เร้กเก้” อะไรเกิดก่อนเป็นอันรู้กันแล้วนะครับ blog นี้พอเท่านี้ก่อน โปรดติดตามตอนต่อไป

ผมและครูอัคเข้าไปเก็บภาพบรรยากาศมาด้วย มาชมภาพกันดีกว่า

ป้ายหน้างาน

ผมถ่ายกับป้าย

โอ้ว ชุด CDJ พร้อม Mixer สุดอลังการณ์จาก Pioneer “ขอเลขเด็ดให้ลูกบ้างเถอะ”

อันนี้เป็นด้านนอกร้าน สาวๆ DJ รุ่นก่อนกำลังแต่งตัวกัน

มี DJ ท่านนึงขึ้นมา test ระบบเสียง

CDJ-400 ชุด DJ Gear สำหรับผู้หัดเล่น ราคาไม่แพงเกินไป

ถึงแม้จะเป็นชุดเล็ก แต่ดูยังไงก็ไม่ต่างจากของแพง

อันนี้ชุดของแพง

ในงานมีคุณมิ้น อรรถวดี มาพูดถึงอัลบั้มใหม่่ของเขาด้วย เป็น soul น่าฟังมากๆครับ

โปสเตอร์คุณมิ้น พร้อมแท่นสักการะ !

ช่วงเปิดตัวของงาน มีวง Indy ชื่อวง No Drama แปลว่า ไม่ละครน้ำเน่า -*- ผมจำได้แต่ชื่อนักร้องชื่อกลับแกล้มครับ

หลังจากวงเมื่อกี้เล่นไป ก็มี DJ สาวสวยขึ้นมาเปิดเพลงให้ฟังกัน

น้องเค้าใส่นาฬิกา 2 เรือนด้วย เรือนนึงดูเวลาประเทศไทย อีกเรือนไว้เทียบเวลากองทัพเรือ (ล้อเล่น ^^” )

DJ ผู้หญิงนี่ ดูยังไงก็เจริญหูเจริญตาซะจริง น้องเค้าใส่ส้นสูง เต้นไม่ได้ ขาด feeling ในการเปิดไปบ้า แต่ไม่เป็นไรหรอก ให้อภัย ^^”

บรรดาผู้ร่วมงานครับ

พิธีกรสัมภาษณ์เหล่า DJ สาวสวยทั้งหลาย

ผู้สนับสนุนการจัดงานนี้ครับ จากที่ต่างๆกันไป อ้อ course นี้มีอบรมบุคลิกภาพด้วยครับ ยอดไปเลย

แล้วคุณมิ้นก็ขึ้นมาสัมภาษณ์ด้วยชุดสีขาว หมวกขาว ดูเด่นเป็นสง่า

หลังจากคุณมิ้นลงไป ก็มีรายการมาสัมภาษณ์คุณมิ้นต่อ (เป็นภาษาอังกฤษด้วย)

ปิดงานด้วยแรพของดาจิม กับอัลบั้มที่ 8 แล้วมั้ง เจ้าของเพลง “เมื่อวาน…ก็เมา วันนี้…ก็เมา วันไหน…ก็เมา ไอ้เ-ี้ยนั่นก็เมา” เป็นเพลงฮิตที่นิยมเปิดตามผับย่านรัชดาครับ (อันนี้คุณดาจิมบอกมา)

DJ สาวกับชุดสาวออฟฟิศ(เพื่อนๆเค้าแซวว่าอย่างนั้น) ขึ้นมาเปิดเพลงกับคุณดาจิมตอนสุดท้าย เป็นอันปิดพิธีครับ

ปิดท้ายด้วยรูปผู้ชาย 2 คนที่หน้าตาดีที่สุดในงาน

สำหรับผู้สนใจ อ่านต่อได้ ที่นี่

งานเริ่มวันที่ 7 ก.ย. – 17 ต.ค. จำนวน 16 การแสดง 22 รอบ ณ หอประชุมใหญ่ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย

รายละเอียดเพิ่มเติม  ที่นี่